Website-onderhoud en hosting: zo blijft je site veilig en snel

Een website is geen folder die je één keer drukt. Het is software die op een server draait, verbonden met internet. Dat betekent dat er onderhoud nodig is: updates, back-ups, beveiliging en af en toe een check of alles nog werkt. En het betekent dat de plek waar je website staat, je hosting, invloed heeft op snelheid, veiligheid en betrouwbaarheid.

In deze gids lees je wat hosting, domeinnamen, SSL en e-mail precies zijn, waar je op let bij het kiezen, en welk onderhoud je website nodig heeft.

Hosting: waar staat je website?

Hosting is de dienst die je website bewaart en aan bezoekers levert. Er zijn verschillende soorten:

Waar let je op bij hosting?

• Snelheid: snelle servers en moderne techniek, zoals caching en ondersteuning voor actuele PHP-versies als je WordPress gebruikt.
• Locatie van de servers: servers in Nederland of de EU zijn prettig voor snelheid in Nederland en maken het eenvoudiger om aan de AVG te voldoen.
• Back-ups: hoe vaak, hoe lang bewaard en hoe makkelijk terug te zetten?
• Beveiliging: firewalls, malwarescans en een gratis SSL-certificaat.
• Ondersteuning: kun je snel iemand bereiken als er iets misgaat?
• Schaalbaarheid: kun je eenvoudig opschalen als je website groeit?

De domeinnaam

Je domeinnaam is je adres op internet. Een paar praktische punten:

• Registreer je domeinnaam op naam van je eigen bedrijf, ook als je webbouwer de registratie regelt. Zo blijf je eigenaar.
• Zet automatische verlenging aan. Een verlopen domeinnaam betekent dat je website én je e-mail niet meer werken, en in het ergste geval kan iemand anders je domeinnaam registreren.
• Overweeg varianten van je naam, zeker als die vaak verkeerd gespeld wordt, en stuur ze door naar je hoofddomein.
• .nl-domeinen worden beheerd door SIDN. Je registreert ze via een registrar, zoals je hostingpartij of webbouwer.

Meer over het kiezen van een goede domeinnaam lees je in de gids ondernemen online.

SSL-certificaat en HTTPS

Met een SSL-certificaat wordt de verbinding tussen je website en de bezoeker versleuteld. Je herkent het aan https in de adresbalk. Zonder SSL tonen browsers een waarschuwing, en dat schrikt bezoekers af. Veel hostingpartijen bieden gratis certificaten die automatisch worden verlengd. Controleer wel dat die automatische verlenging werkt.

Zakelijke e-mail op je eigen domein

Een e-mailadres als info@jouwbedrijf.nl komt professioneler over dan een gratis adres. Let daarbij op:

• Betrouwbare e-mailhosting, bij je hostingpartij of een aparte dienst.
• Technische instellingen zoals SPF, DKIM en DMARC. Die helpen voorkomen dat je e-mails in de spammap belanden en dat anderen e-mail versturen namens jouw domein.
• Back-ups en toegang: wie heeft toegang tot welke mailbox, en wat gebeurt er als iemand uit dienst gaat?

Welk onderhoud heeft je website nodig?

Hoeveel onderhoud je website nodig heeft, hangt af van de techniek:

• WordPress en vergelijkbare CMS’en krijgen regelmatig updates voor de kern, thema’s en plug-ins. Die moet je bijhouden, anders loop je beveiligingsrisico’s.
• Gehoste platformen zoals Shopify regelen de technische updates zelf. Jij houdt de inhoud, apps en instellingen bij.
• Statische websites hebben geen database of plug-ins die moeten worden bijgewerkt, wat het onderhoud flink beperkt. Domein, SSL, inhoud en vindbaarheid vragen nog wel aandacht.

Een complete lijst met taken per week, maand, kwartaal en jaar vind je in onze checklist voor website-onderhoud.

Beveiliging: de basis

Veel inbraken op websites zijn te voorkomen met een paar basismaatregelen:

1. Houd alle software up-to-date, vooral beveiligingsupdates.
2. Gebruik sterke, unieke wachtwoorden en een wachtwoordmanager.
3. Zet tweestapsverificatie aan voor je website, hosting, domeinbeheer en e-mail.
4. Geef alleen toegang aan wie het nodig heeft, en ruim oude accounts op.
5. Verwijder ongebruikte plug-ins en thema’s.
6. Maak automatische back-ups en bewaar ze op een andere locatie.

Back-ups: je vangnet

Een back-up is een kopie van je website (bestanden en database) waarmee je terug kunt naar een eerdere, werkende versie. Een veelgebruikte vuistregel is de 3-2-1-regel: bewaar drie kopieën van je gegevens, op twee verschillende soorten opslag, waarvan één op een andere locatie.

Even belangrijk: test of je back-ups werken door er af en toe een terug te zetten, bijvoorbeeld op een testomgeving.

Snelheid: blijvend aandacht

Een website wordt na verloop van tijd vaak trager: er komen grotere foto’s bij, extra plug-ins, nieuwe scripts. Houd de snelheid daarom in de gaten, bijvoorbeeld maandelijks met PageSpeed Insights. Veelvoorkomende verbeteringen:

• afbeeldingen verkleinen en moderne formaten gebruiken (WebP of AVIF);
• ongebruikte plug-ins en scripts verwijderen;
• caching inschakelen;
• overstappen naar snellere hosting als de server de beperkende factor is.

Snelheid is niet alleen prettig voor bezoekers, maar telt ook mee voor je vindbaarheid. Lees meer in de SEO-gids.

Monitoring: weten dat er iets mis is vóór je klant het merkt

Met uptime-monitoring wordt je website automatisch en regelmatig gecontroleerd. Is hij onbereikbaar, dan krijg jij (of je webbouwer) direct een melding. Zo los je problemen op voordat ze je veel aanvragen kosten. Handige aanvullingen zijn monitoring van je SSL-certificaat en je domeinnaam, zodat je een waarschuwing krijgt ruim vóórdat die verlopen.

WordPress: plug-ins met beleid

Plug-ins maken WordPress krachtig, maar elke plug-in is ook extra code die onderhouden moet worden en een mogelijk beveiligingsrisico. Een paar richtlijnen:

• Minder is beter. Gebruik alleen plug-ins die je echt nodig hebt.
• Kies betrouwbare plug-ins: actief onderhouden, recent bijgewerkt en met goede beoordelingen.
• Vermijd overlap: twee plug-ins die hetzelfde doen, kunnen elkaar in de weg zitten.
• Test updates van belangrijke plug-ins, zoals je webshop- of formulierplug-in, eerst op een testomgeving.

Toegang en overdracht: houd het overzicht

Veel problemen ontstaan doordat niemand meer weet waar welke toegang ligt. Houd een overzicht bij, bijvoorbeeld in een wachtwoordmanager, van:

• je domeinnaam (bij welke registrar, op wiens naam);
• je hosting en e-mail;
• het beheer van je website (CMS);
• Google Search Console, Analytics en je Google Bedrijfsprofiel;
• eventuele externe diensten, zoals je betaalprovider of nieuwsbriefsoftware.

Stap je over naar een andere webbouwer, dan zorgt dit overzicht voor een soepele overdracht.

Waar bestaan de doorlopende kosten uit?

Na de bouw van je website heb je te maken met doorlopende kosten. Welke dat zijn, hangt af van je situatie, maar denk aan:

• hosting, eventueel inclusief e-mail;
• domeinnaam, jaarlijks te verlengen;
• licenties voor betaalde thema’s, plug-ins of software;
• onderhoud, als je dat uitbesteedt;
• platformkosten, bijvoorbeeld een abonnement bij een gehoste webshop.

Vraag bij een offerte altijd naar deze doorlopende kosten, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Verhuizen naar een andere hostingpartij

Ben je niet tevreden over je huidige hosting? Verhuizen is goed te doen, mits je het zorgvuldig aanpakt:

1. Maak een volledige back-up van je website en e-mail.
2. Zet de website klaar bij de nieuwe partij en test hem.
3. Verhuis je e-mail en controleer de instellingen.
4. Pas de DNS-instellingen aan, bij voorkeur op een rustig moment.
5. Controleer na de verhuizing of alles werkt: website, formulieren, e-mail en SSL.

Testomgeving: eerst proberen, dan live

Een testomgeving (staging) is een kopie van je website die niet openbaar is. Daarop test je updates, nieuwe functies of grote wijzigingen voordat ze op je echte website komen. Gaat er iets mis, dan merkt geen enkele bezoeker het. Veel hostingpartijen bieden een testomgeving met één klik aan. Voor webshops en websites die veel aanvragen opleveren, is het een aanrader.

Wat als je website offline is?

Je website is onbereikbaar. Wat nu? Loop deze stappen rustig langs:

1. Controleer of het aan jou ligt. Probeer de website op een ander apparaat of via mobiele data.
2. Controleer je domeinnaam. Is die verlopen, of zijn de DNS-instellingen recent gewijzigd?
3. Controleer je SSL-certificaat. Een verlopen certificaat geeft een waarschuwing in plaats van je website.
4. Kijk bij je hostingpartij of er een storing of onderhoud is gemeld.
5. Neem contact op met je hostingpartij of webbouwer, en vermeld wanneer het probleem begon en wat je al hebt gecontroleerd.

Met monitoring, automatische verlenging van je domein en certificaat, en goede back-ups voorkom je de meeste van deze situaties, of los je ze snel op.

Zelf doen of uitbesteden?

Onderhoud zelf doen kan, als je de kennis en de discipline hebt. Het risico is dat het erbij inschiet als het druk is, terwijl je website juist dan aanvragen moet blijven opleveren. Een onderhoudspakket neemt de technische zorg van je over.

Bij DigitalStarter is hosting inbegrepen bij elke website die we bouwen: snelle Nederlandse servers, SSL-certificaat, dagelijkse back-ups en spam- en malwarefiltering. Optioneel verzorgen we ook het onderhoud: updates, monitoring, maandelijkse rapportage en kleine aanpassingen. Bekijk onderhoud & hosting.