Website gehackt? Wat je nu moet doen (stappenplan)

Is je website gehackt? Wat nu? Blijf rustig en werk in deze volgorde: leg vast wat je ziet, sluit de hacker buiten door alle wachtwoorden te wijzigen, zoek uit hoe hij binnenkwam, maak de website schoon of zet een schone back-up terug, en vraag daarna bij Google een nieuwe beoordeling aan. Zijn er klantgegevens gelekt, dan moet je dat mogelijk binnen 72 uur melden.

Het stappenplan in het kort:

1. Leg vast wat er aan de hand is (screenshots, tijdstip).
2. Waarschuw je hostingpartij of webbouwer en haal de site zo nodig tijdelijk offline.
3. Wijzig alle wachtwoorden en zet tweestapsverificatie aan.
4. Zoek de oorzaak: hoe kwam de hacker binnen?
5. Herstel de website: schoonmaken of een schone back-up terugzetten, en direct updaten.
6. Laat de Google-waarschuwing verwijderen via Search Console.
7. Ga na of er persoonsgegevens zijn gelekt en meld dat zo nodig.

Hieronder lees je per stap wat je precies doet. We bouwen en onderhouden dagelijks websites, en zien vooral dat de eerste uren het verschil maken: wie snel en in de goede volgorde handelt, beperkt de schade en is veel sneller weer veilig online.

Hoe weet je of je website gehackt is?

Niet elke hack is zichtbaar. Sommige hackers plaatsen bewust inhoud die alleen Google te zien krijgt, zodat jij als eigenaar niets merkt. Let daarom op deze signalen:

Wat moet je doen als je website gehackt is? Het stappenplan

Stap 1: leg vast wat je ziet

Je eerste neiging is alles zo snel mogelijk weg te halen. Neem eerst vijf minuten om vast te leggen wat er aan de hand is:

• maak screenshots van vreemde pagina’s, doorverwijzingen en waarschuwingen;
• noteer wanneer je het voor het eerst zag en wat je recent hebt veranderd (een nieuwe plug-in, een update, een nieuwe gebruiker);
• bewaar meldingen van Google, je hostingpartij of klanten.

Die informatie helpt je webbouwer om de oorzaak te vinden, heb je nodig voor een eventuele aangifte en gebruik je later in je verzoek aan Google.

Stap 2: waarschuw je hostingpartij en beperk de schade

Neem direct contact op met je hostingpartij of je webbouwer. Zij kunnen in de serverlogboeken zien wat er is gebeurd en hebben vaak back-ups die jij niet ziet. Sommige hostingpartijen blokkeren een account dat spam verstuurt; dan weet je ook meteen waarom je e-mail niet meer werkt.

Stuurt je website bezoekers door naar schadelijke sites, of verzamelt hij mogelijk betaalgegevens? Zet de site dan tijdelijk offline of in onderhoudsmodus. Een paar uur onbereikbaar zijn is minder schadelijk dan klanten die op een phishingpagina belanden.

Stap 3: wijzig alle wachtwoorden en sluit de hacker buiten

Ga ervan uit dat elk wachtwoord dat met je website te maken heeft bekend kan zijn. Wijzig ze allemaal, met een sterk en uniek wachtwoord per account:

• beheerdersaccounts van je CMS (bijvoorbeeld WordPress);
• je hostingpaneel, FTP- of SFTP-accounts en de database;
• het account bij je domeinnaamregistrar;
• de e-mailaccounts op je domein;
• gekoppelde diensten zoals je betaalprovider, Google-accounts en analytics.

Zet daarna tweestapsverificatie aan waar dat kan. Controleer ook het gebruikersoverzicht van je CMS en verwijder elk account dat je niet herkent. Bij een hack voegen aanvallers vaak een extra beheerder toe als achterdeur.

Stap 4: zoek uit hoe de hacker binnenkwam

Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen, en daardoor zijn veel websites binnen een paar weken opnieuw gehackt. Veelvoorkomende oorzaken:

• Verouderde software: een plug-in, thema of CMS-versie met een bekend lek.
• Zwakke of hergebruikte wachtwoorden, of een wachtwoord dat bij een ander datalek is uitgelekt.
• Plug-ins of thema’s uit onbetrouwbare bron, zoals gratis versies van betaalde plug-ins.
• Oude, vergeten installaties: een testsite of oude WordPress-map op dezelfde hosting.
• Te ruime toegang: oud-medewerkers of externe partijen die nog steeds kunnen inloggen.

Je hostingpartij of webbouwer kan in de logboeken vaak zien via welk bestand of welke inlogpoging de aanval begon.

Stap 5: maak de website schoon of zet een schone back-up terug

Er zijn twee routes, en welke het beste is hangt af van je situatie (zie de vergelijking hieronder). Belangrijk bij beide: werk na het herstel direct alle software bij en verwijder plug-ins en thema’s die je niet gebruikt. Anders zet je dezelfde open deur gewoon weer terug.

Bij het schoonmaken vergelijk je de bestanden van je website met de originele versies van je CMS, thema en plug-ins. Let vooral op onbekende PHP-bestanden in mappen waar alleen afbeeldingen horen te staan, zoals de uploadmap van WordPress. Controleer ook de database op vreemde scripts of links.

Stap 6: laat de Google-waarschuwing verwijderen

Heeft Google je site gemarkeerd, dan verdwijnt die waarschuwing niet vanzelf zodra je website schoon is. Zo pak je het aan:

1. Open in Google Search Console het rapport Beveiligingsproblemen. Heb je nog geen Search Console, voeg je website dan eerst toe en verifieer hem.
2. Lees welke problemen Google noemt en bekijk de voorbeeld-URL’s.
3. Los alle genoemde problemen op, op de hele website, niet alleen op de voorbeeldpagina’s.
4. Klik op Beoordeling aanvragen en beschrijf kort wat het probleem was, wat je hebt gedaan en hoe je hebt gecontroleerd dat het is opgelost.

Volgens Google duurt een beoordeling ongeveer een dag bij phishing, een paar dagen bij malware en soms enkele weken bij gehackte spamcontent. Is je site schoon bevonden, dan verdwijnen de waarschuwingen binnen 72 uur uit browsers en zoekresultaten.

Zie je na het herstel nog spampagina’s in de zoekresultaten? Zorg dat die URL’s een 404- of 410-foutcode geven. Ze verdwijnen dan na verloop van tijd vanzelf uit de index.

Stap 7: ga na of er persoonsgegevens zijn gelekt

Verzamelt je website persoonsgegevens, bijvoorbeeld via een contactformulier, klantaccounts of een webshop? Dan kan een hack een datalek zijn. Volgens het NCSC meld je een datalek binnen 72 uur na ontdekking bij de Autoriteit Persoonsgegevens, via het online meldloket. Dat hoeft niet als het lek waarschijnlijk geen risico oplevert voor de mensen van wie de gegevens zijn. Bestaat er een hoog risico, bijvoorbeeld bij gelekte wachtwoorden of betaalgegevens, dan informeer je ook die betrokkenen zelf. Twijfel je? Het NCSC raadt aan om dan toch te melden; je kunt je melding later aanvullen of corrigeren.

Leg daarnaast voor jezelf vast wat er is gebeurd en wat je hebt gedaan. Welke regels voor persoonsgegevens verder op je website van toepassing zijn, lees je in wat er wettelijk op je zakelijke website moet.

Een hack is computervredebreuk, en daar kun je aangifte van doen bij de politie. Vraag bij het maken van een afspraak of er een digitaal specialist bij kan zijn, en neem je screenshots en notities uit stap 1 mee.

Back-up terugzetten of schoonmaken: wat kies je?

Weet je niet precies wanneer de hack begon? Ga dan niet blind de nieuwste back-up terugzetten. Hackers zitten soms weken in een website voordat ze iets zichtbaars doen, waardoor je recente back-ups ook besmet kunnen zijn.

Gehost platform of eigen hosting: wie doet wat?

Bij WordPress op eigen hosting ben jij (of je webbouwer) verantwoordelijk voor updates, beveiliging en herstel. Het stappenplan hierboven is daar volledig op van toepassing.

Bij een gehost platform zoals Shopify of Wix regelt het platform de servers en de software. Een hack betekent daar meestal dat iemand jouw account heeft overgenomen. Wijzig direct je wachtwoord, zet tweestapsverificatie aan, controleer wie er toegang heeft tot je beheeromgeving, verwijder onbekende apps en neem contact op met de support van het platform. Meer over dat verschil lees je in Shopify of WooCommerce: welke kies je?.

Zelf oplossen of hulp inschakelen?

Je kunt de eerste stappen zelf zetten: vastleggen, wachtwoorden wijzigen en je hostingpartij inschakelen. Voor de rest is dit een handige vuistregel:

• Zelf te doen: je hebt een recente, schone back-up, je weet wanneer het misging en de hack is beperkt (bijvoorbeeld één onbekende gebruiker).
• Schakel hulp in: je site verwijst bezoekers door, Google toont een waarschuwing, er draait een webshop, er zijn mogelijk persoonsgegevens gelekt of je bent al eerder gehackt.

Bij twijfel is hulp de veiligere keuze. Een half schoongemaakte website levert vaak binnen een paar weken dezelfde problemen op, en dan opnieuw schade aan je naam in Google.

Valkuilen: dit kun je beter niet doen

• Alleen het zichtbare probleem weghalen. De spampagina is weg, maar de achterdeur zit er nog.
• Alleen je WordPress-wachtwoord wijzigen. Ook hosting, FTP, database en e-mail moeten nieuw.
• Betalen aan iemand die belooft de hack ongedaan te maken. Ga nooit in op losgeld- of afpersingsberichten.
• Te snel een beoordeling bij Google aanvragen. Een afwijzing kost je extra tijd.
• Een “nulled” plug-in opnieuw installeren. Gratis versies van betaalde plug-ins zijn een bekende bron van malware.

Zo voorkom je een volgende hack

• ☐ CMS, thema en plug-ins wekelijks bijwerken, beveiligingsupdates direct
• ☐ Ongebruikte plug-ins, thema’s en oude installaties verwijderen
• ☐ Sterke, unieke wachtwoorden en tweestapsverificatie op elk account
• ☐ Alleen gebruikers met toegang die het echt nodig hebben
• ☐ Dagelijkse back-ups, bewaard buiten je hostingserver, en af en toe een test
• ☐ Google Search Console koppelen, zodat je meldingen van Google ontvangt
• ☐ Monitoring die je waarschuwt als je website offline gaat of verandert

Wil je per week, maand en jaar weten wat je moet nalopen? Gebruik dan onze checklist voor website-onderhoud. Meer over hosting, back-ups en beveiliging lees je in de complete gids over onderhoud en hosting.

Conclusie

Een gehackte website voelt als een noodgeval, en dat is het ook. Maar met de juiste volgorde houd je de schade beperkt: vastleggen, de hacker buitensluiten, de oorzaak vinden, herstellen en updaten, Google om een nieuwe beoordeling vragen en controleren of je een datalek moet melden. De belangrijkste les: herstel zonder het lek te dichten is uitstel.

Wil je dat iemand meekijkt, of wil je voorkomen dat het nog eens gebeurt? Bekijk wat we doen bij onderhoud en hosting, of stuur ons een berichtje via WhatsApp of het offerteformulier. Dan kijken we vrijblijvend met je mee.